Skip to main content

Instrukcja lutowania

Co to jest lutowanie​

Lutowanie to sposób trwałego łączenia elementów metalowych za pomocą stopionego spoiwa (lutowia).

Podczas lutowania najczęściej używa się:

  • lutownicy kolbowej,
  • lutowia z topnikiem,
  • trzeciej ręki - uchwyt przytrzymujący komponenty lub płytkę,
  • topnika,
  • gąbki lub mosiężnego czyścika do grotu,
  • plecionki miedzianej lub odsysacza.

Zasady bezpieczeństwa​

Przed rozpoczęciem pamiętaj:

  • Pracuj w dobrze wentylowanym miejscu.
  • Nie dotykaj końcówki lutownicy – jest bardzo gorąca.
  • Nie dotykaj świeżo zlutowanych elementów – mogą być gorące.
  • Po zakończeniu pracy umyj ręce.

Jak przygotować lutownicę​

  1. Włącz lutownicę i poczekaj, aż się nagrzeje
  2. Oczyść grot na mokrej gąbce lub czyściku mosiężnym.
  3. Nałóż odrobinę lutowia na grot (to poprawia przewodzenie ciepła),
  4. Upewnij się, że temperatura grota jest odpowiednia do używanych przez ciebie komponentów i lutowia (zazwyczaj ok. 320–380°C).

Jak lutować elementy THT​

\zdjecie przełożony jakiś komponent z nozkami przez plytke

THT (Through Hole Technology) polega na umieszczeniu wyprowadzeń elementów w otworach płytki PCB i przylutowaniu ich do ścieżek po drugiej stronie np. rezystory, kondensatory, diody, złącza, przyciski.

  1. Włóż komponent do odpowiednich otworów.
  2. Odwróć płytkę i w razie możliwości lekko rozchyl nóżki komponentu, aby nie wypadł.
  3. Przyłóż grot jednocześnie do nóżki komponentu i pola lutowniczego na płytce (oba elementy muszą się nagrzać).
  4. Po około sekundzie przyłóż lutowie do miejsca styku.
  5. Gdy lutowie rozpłynie się wokół wyprowadzenia, zabierz je i po 1-2 sekundach zabierz lutownicę.
  6. Po ostygnięciu, jeśli jest taka potrzeba, obetnij wystającą końcówkę wyprowadzenia obcinaczkami ( uważając na otoczenie - końcówka może odskoczyć).

W razie potrzeby podczas lutowania można użyć dodatkowy topnik by poprawić rozpływ lutowia.

Jak przylutować przewód do płytki PCB​

\zdjecie przylutowanwgo kablka do plytki(prawdziwe zdjęcie)

  1. Usuń około 5 mm izolacji z końca przewodu.
  2. Skręć odsłonięte druciki, aby się nie rozchodziły.
  3. Pobiel końcówkę przewodu - przyłóż grot do przewodu i podaj niewielką ilość lutowia. Powinna równomiernie rozpłynąć się po wszystkich drucikach.
  4. Przełóż przewód przez odpowiedni otwór i lekko zagnij od spodu płytki lub przyłóż go do odpowiedniego pola lutowniczego.
  5. Przyłóż grot jednocześnie do przewodu i pola lutowniczego. Po 2-3 sekundach możesz dodać niewielką ilość lutowia.
  6. Gdy lutowia równomiernie otoczy przewód i pole lutownicze, zabierz lutowia i po 1-2 sekundach odsuń lutownicę.
  7. Nie ruszaj przewodem, dopóki lut nie wystygnie.
  8. Delikatnie pociągnij za przewód. Jeśli się nie rusza, połączenie jest wykonane prawidłowo.

Jeśli lutowia się słabo rozpływa dodaj topnika na połączenie.

Sprawdzenie poprawności połączenia​

Jak wygląda dobre połączenie​

\zdjecie poprawnego lutu ( ładny stożek dookoła wyprowadzenia tht, prawdziwe zdjęcie)

Dobry lut:

  • jest błyszczący,
  • ma gładką powierzchnię,
  • tworzy niewielki stożek,
  • dobrze otacza nóżkę elementu,
  • nie dotyka sąsiednich pól lutowniczych.

Jak wygląda złe połączenie​

\zdjecie błędnego lutu, kulka lutowia, może nachodzić na dwa pola lutownicze(praw. zdjęcie)

Niepoprawny lut może być:

  • matowy,
  • popękany,
  • mieć kulkę lutowia zamiast gładkiego stożka,
  • zawierać za mało lub za dużo lutowia,
  • łączyć dwa sąsiednie pola lutownicze.

Jak poprawić błędne połączenia​

Lut nie zakrywa całego pola lutowniczego lub element może się ruszać.​

  1. Rozgrzej miejsce lutowania.
  2. Dodaj niewielką ilość lutowia.
  3. Poczekaj, aż połączenie będzie gładkie i stabilne.

Powstała “kulka” lutowia​

  1. Rozgrzej lut.
  2. Usuń nadmiar lutowia za pomocą odsysacza do lutowia lub plecionki miedzianej.
  3. W razie potrzeby dodaj niewielką ilość świeżego lutowia, aby uzyskać prawidłowy lut.

Lutowie łączy dwa sąsiednie pola lub nóżki elementów, które nie powinny być ze sobą połączone​

  1. Rozgrzej miejsce zwarcia.
  2. Usuń nadmiar lutowia odsysaczem lub plecionką miedzianą.
  3. Sprawdź, czy pola są już rozdzielone.
  4. Jeśli trzeba, wykonaj lutowanie ponownie.

Jak używać odsysacza lub plecionki miedzianej​

Odsysacz do lutowia – przyłóż grot do lutu i rozgrzej połączenie. Gdy lutowie się roztopi, przyłóż końcówkę odsysacza jak najbliżej lutu i uruchom go, aby zassał nadmiar lutowia.

Plecionka miedziana – połóż plecionkę na nadmiarze lutowia, a następnie przyłóż grot lutownicy do plecionki. Pod wpływem ciepła roztopione lutowie zostanie wchłonięte przez plecionkę.